Việc sử dụng các phương pháp thụ tinh nhân tạo hiện nay là việc khá phổ biến. Vậy khi đứa trẻ sinh ra bằng phương pháp này có được đương nhiên xác định quan hệ cha con, mẹ con theo quy định của pháp luật không? Điều này còn phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ trẻ.

1. Cha mẹ đẻ của trẻ là vợ chồng

Nếu cha mẹ đẻ của trẻ (người cho tinh trùng, cho noãn, cho phôi) có quan hệ vợ chồng – đang trong thời kỳ hôn nhân theo quy định của pháp luật. Thì căn cứ theo Điều 88 Luật Hôn nhân Gia đình 2014 về trường hợp con chung của vợ chồng là:

“Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng”.

Như vậy nếu bé được mẹ mang thai trong thời kỳ hôn nhân thì được xác định là con chung của mẹ và người chồng theo pháp luật của mẹ.

2. Cha mẹ đẻ không phải là vợ chồng

Nếu cha mẹ đẻ của trẻ (người cho tinh trùng, cho noãn, cho phôi) không phải là vợ chồng theo quy định của pháp luật. Thì người cho tinh trùng, cho noãn, cho phôi không được nghiễm nhiên xác định là cha mẹ của trẻ về mặt pháp lý.

Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 93 về xác định cha, mẹ trong trường hợp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản:

– Trường hợp phụ nữ độc thân sinh con bằng kỹ thật hỗ trợ sinh sản thì người phụ nữ đó là mẹ của con được sinh ra;

– Việc sinh con bằng phương pháp này không làm phát sinh quan hệ cha, mẹ và con giữa người cho tinh trùng, cho noãn, cho phôi với người con được sinh ra.

Mời các bạn cùng xem xét trường hợp giả định dưới đây:

Hai vợ chồng gửi tinh trùng của người vợ vào bệnh viện vì bị ung thư giai đoạn cuối và chưa kịp có con. Sau khi người chồng chết. Người vợ đợi mãn tang chồng xong 3 năm mới quyết định cấy thai và có con. Đứa con này là kết tinh của 2 vợ, chồng theo đúng nghĩa y học nhưng theo pháp luật có được thừa nhận?

Căn cứ theo quy định tại Điều 93 thì người vợ được xác định là mẹ của bé, còn người chồng đã khuất kia thì không phát sinh quan hệ cha con với đứa bé. Bởi quan hệ hôn nhân đã chấm dứt kể từ thời điểm người chồng qua đời (Điều 65).

Tuy nhiên nếu trước khi chết, người cha có yêu cầu xác định quan hệ cha con thì người thân thích của người cha có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha con cho người yêu cầu đã chết.

Ngoài hai trường hợp trên, trên thực tế còn nhiều trường hợp phức tạp hơn và cần đến tư vấn trực tiếp của chuyên gia pháp lý cho từng hoàn cảnh cụ thể. Để được giải đáp về những vấn đề pháp lý như trên, chị vui lòng liên hệ công ty Luật INA để được tư vấn cụ thể và chi tiết về phương án giải quyết. Xin trân trọng cảm ơn./.